• Artykuły

    Wskazówki praktyczne dla turystów w tatrach oraz zasady bezpieczeństwa

    Wybierając się na wycieczkę nie możemy popełnić największego grzechu – zlekceważyć gór. Pamiętajmy o tym, że pogoda w Tatrach zmienia się błyskawicznie, występują duże różnice temperatury (zwłaszcza temperatury odczuwalnej) między dolinami a szczytami. Planując  trasę wycieczki bierzmy pod uwagę własne (i współtowarzyszy) możliwości, a nie tylko ambicje. Zagrożenia w Tatrach możemy podzielić na „wewnętrzne” i „zewnętrzne”. Czyli po takie, których możemy uniknąć, gdyż wynikają z naszej winy i zewnętrzne, które spowodowane są czynnikami niezależnymi od nas. Pierwszych możemy uniknąć a te drugie powinniśmy umieć przewidywać i postępować tak, aby wycieczka nie skończyła się wypadkiem. . Zagrożenia wewnętrzne czyli te, których możemy uniknąć zachowując podstawy zdrowego rozsądku i nie lekceważąc Tatr…

  • Artykuły

    Tatry – pochodzenie nazwy

    „W dokumentach nazwa Tatr pojawia się po raz pierwszy w 1086 w przywileju cesarskim Henryka IV dla biskupstwa praskiego, w postaci Triti czy Tritri. Następnie przed 1125 występuje – powtórzona z poprzedniego dokumentu w poprawionej postaci – w rękopisie kronikarza czeskiego – Kosmasa w formie Tatri, która przez różnych wydawców tego rękopisu była źle odczytana i podawana jako Tryn, Tritri, Triti, Tryti itd. W źródłach węgierskich z XII-XIV w. nazwa istnieje w postaci Turtur, Turtul, Tortol, Tarczal, Alpes Tatrarum itd. W tej samej postaci, co dziś, w polskich źródłach nazwa pojawia się od 1255 roku. W druku nazwa ukazuje się po raz pierwszy w 1549 w formie Tatri, w pracy…

  • Artykuły

    Dziewięćsił bezłodygowy (Carlina acaulis)

    Jest to stara góralska nazwa, która pochodzi stąd, że w dawnych czasach przypisywano tej roślinie czarodziejską moc dziewięciu sił, dziewięciu tajemnych mocy, które powodują dziewięciokrotnie silniejsze jego lecznicze i magiczne właściwości od jakiegokolwiek innego ziela. Dziewięćsił bezłodygowy (Carlina acaulis) jest na niżu gdzieniegdzie nazywany kąśliną. Lacińska nazwa powstała być może przez zniekształcenie włoskiego cardina albo od imienia Karola Wielkiego lub Karola V, którzy ponoć wykorzystywali właściwości lecznicze rośliny z tego rodzaju. Gatunkowy człon nazwy natomiast pochodzi od greckiego a kaulos czyli „bez łodygi”. Roślina objęta ochroną gatunkową.   Właściwości i wykorzystanie: * Już od Średniowiecza dziewięćsił znany był jako roślina chroniąca przed chorobami – jego korzeń był wykorzystywany w medycynie…

  • Artykuły

    Szafran spiski

    Kwiat ten można spotkać zarówno w Karpatach Zachodnich oraz znacznie częściej w Tatrach oraz na Gubałówce. Kwiat wyrasta z cebulki na przełomie marca i kwietnia. Ma kolor liliowy. Kiedy przekwitnie, pojawiają się na nim lancetowate listki. Szafran jest rośliną zielną wieloletnią pochodzącą z rodziny ksaćcowatych. W Polsce jest objęty całkowitą ochroną. Poza wspomnianymi wyżej miejscami, można go również spotkać w rejonach Beskidu Małego, Gorców oraz na Piżu Polskim. Szafran posiada kulistą bulwę. jego liście są wąskie i lancetowate i powstają na końcu łodygi. Kwiat i owoc jest fioletowy i ma kształt puszki z około 15 czerwonymi nasionami. Szafran rozmnaża się dzięki nasionom oraz bulwek wyrastających z boku starej bulwy.

  • Artykuły

    Tojad mocny (Aconitum firmum syn. Aconitum napellus)

    Mordownik (pantofelki, trzewiczki Matki Boskiej, omiag, omiak, koniki) – tak nazywany jest w różnych regionach tojad mocny (Aconitum firmum syn. Aconitum napellus) Właściwości i wykorzystanie: * Uzyskiwana z tojadu akonityna i wyciągi z korzenia zastosowane na skórę i śluzówki wywołują mrowienie i pieczenie a ostatecznie znieczulenie. Podane doustnie w bardzo niskich dawkach działają przeciwgorączkowo, zwalniają akcję serca. Preparaty z bulw stosowane są jako leki w chorobach przeziębieniowych przebiegających z gorączką, jako lek o działaniu immunomodulującym (normalizujący zaburzoną funkcję układu immunologicznego), w preparatach homeopatycznych. Nalewki z bulw i akonityna używane są zewnętrznie jako lei przeciwbólowe w neuralgiach. Ze względu na toksyczność akonitynę wycofano z lecznictwa wielu krajów. * Tojad mocny znano…