• Artykuły

    Dziewięćsił bezłodygowy (Carlina acaulis)

    Jest to stara góralska nazwa, która pochodzi stąd, że w dawnych czasach przypisywano tej roślinie czarodziejską moc dziewięciu sił, dziewięciu tajemnych mocy, które powodują dziewięciokrotnie silniejsze jego lecznicze i magiczne właściwości od jakiegokolwiek innego ziela. Dziewięćsił bezłodygowy (Carlina acaulis) jest na niżu gdzieniegdzie nazywany kąśliną. Lacińska nazwa powstała być może przez zniekształcenie włoskiego cardina albo od imienia Karola Wielkiego lub Karola V, którzy ponoć wykorzystywali właściwości lecznicze rośliny z tego rodzaju. Gatunkowy człon nazwy natomiast pochodzi od greckiego a kaulos czyli „bez łodygi”. Roślina objęta ochroną gatunkową.   Właściwości i wykorzystanie: * Już od Średniowiecza dziewięćsił znany był jako roślina chroniąca przed chorobami – jego korzeń był wykorzystywany w medycynie…

  • Artykuły

    Szafran spiski

    Kwiat ten można spotkać zarówno w Karpatach Zachodnich oraz znacznie częściej w Tatrach oraz na Gubałówce. Kwiat wyrasta z cebulki na przełomie marca i kwietnia. Ma kolor liliowy. Kiedy przekwitnie, pojawiają się na nim lancetowate listki. Szafran jest rośliną zielną wieloletnią pochodzącą z rodziny ksaćcowatych. W Polsce jest objęty całkowitą ochroną. Poza wspomnianymi wyżej miejscami, można go również spotkać w rejonach Beskidu Małego, Gorców oraz na Piżu Polskim. Szafran posiada kulistą bulwę. jego liście są wąskie i lancetowate i powstają na końcu łodygi. Kwiat i owoc jest fioletowy i ma kształt puszki z około 15 czerwonymi nasionami. Szafran rozmnaża się dzięki nasionom oraz bulwek wyrastających z boku starej bulwy.

  • Ciekawe miejsca

    Ścieżka przyrodnicza im. Stanisława Sokołowskiego (Dolina Białego Potoku – Sarnia Skała)

    Przystanek 1 Wylot Doliny Białego (911 m n.p.m.) Dolina Białego leży w Tatrach Zachodnich pomiędzy Krokwią (1378m) a Sarnią Skałą (1377 m) i dochodzi pod Grań Długiego Giewontu. Jej powierzchnia to około 3 km2 a długość – 2,5 km. Wycięta jest w skałach osadowych (dolomitach i wapienich). Dolina Białego należy do dolin reglowych. Pojęcie „regiel” oznaczało pierwotnie górę porośniętą lasem. Obecnie nabrało ono szerszego znaczenia i oznacza lasy w Tatrach. Dolina Białego jest obszarem ochrony ścisłej. Jest to typowa dolina rzeczna i nigdy była zlodowacona, dlatego też ma charakterystyczny, V-kształny profi poprzeczny. Nazwa doliny pochodzi prawdopodobnie od silnie spienionej wody potoku Białego, szczególnie podczas wiosennych roztopów. Przystanek 2 Koryciska (930…

  • Artykuły

    Tojad mocny (Aconitum firmum syn. Aconitum napellus)

    Mordownik (pantofelki, trzewiczki Matki Boskiej, omiag, omiak, koniki) – tak nazywany jest w różnych regionach tojad mocny (Aconitum firmum syn. Aconitum napellus) Właściwości i wykorzystanie: * Uzyskiwana z tojadu akonityna i wyciągi z korzenia zastosowane na skórę i śluzówki wywołują mrowienie i pieczenie a ostatecznie znieczulenie. Podane doustnie w bardzo niskich dawkach działają przeciwgorączkowo, zwalniają akcję serca. Preparaty z bulw stosowane są jako leki w chorobach przeziębieniowych przebiegających z gorączką, jako lek o działaniu immunomodulującym (normalizujący zaburzoną funkcję układu immunologicznego), w preparatach homeopatycznych. Nalewki z bulw i akonityna używane są zewnętrznie jako lei przeciwbólowe w neuralgiach. Ze względu na toksyczność akonitynę wycofano z lecznictwa wielu krajów. * Tojad mocny znano…